SJ Health - шаблон joomla Авто
«АБРИ БАҲОР»,навъи санъати китобат ва усули ороиши бадеии саҳифаҳои »
АБРБАНДӢ, ҳунари нақшгузорӣ дар матоъ. Дастгоҳи А. аз ду чӯбчаи дарозиаш »
АЛОЧАБОФӢ, тарзи истеҳсоли алоча – матои пахтагӣ ва нимабрешимӣ. А. дар »

МАРОСИМ

Азодорӣ

АЗОДОРӢ (аз ар. عزا

+ View

Айёми аҷуз

АЙЁМИ АҶУЗ, ҳафтаи пеш

+ View

Алавпарак

АЛАВПАРАК, маросими

+ View

БОЗИҲО

Аккабозӣ

АККАБОЗӢ, як навъ бозии анъанавии бачагон, ки дар ...

+ View

Акколбозӣ

АККОЛБОЗӢ, чиликдангал, чилик-пилик, чилакбозӣ, ...

+ View

Алафдаравак

АЛАФДАРАВАК, як навъ бозии анъанавии бачагон, ки ...

+ View

БОВАРҲО


А

Аждаҳо

АЖДАҲО, яке аз маъруфтарин симоҳои манфӣ дар афсонаву қиссаҳо

Дидан
А

Авлиёпарастӣ

АВЛИЁПАРАСТӢ, яке аз унсурҳои дини ислом, ки тақрибан дар

Дидан
А

Авлиё

АВЛИЁ (ар. ҷамъи валӣ – муқарраб, наздик),

Дидан
А

Авесто

АВЕСТО, китоби муқаддаси зардуштия, куҳантарин китоби динӣ,

Дидан
Муфассал

ҲУНАРҲО

Абрбандӣ

АБРБАНДӢ, ҳунари нақшгузорӣ дар матоъ. Дастгоҳи ...

Абри баҳор

«АБРИ БАҲОР»,навъи санъати китобат ва ...

Адрасбофӣ

АДРАСБОФӢ, тарзи истеҳсоли адрас – матои ...

Адрасбофӣ. Дастгоҳи адрасбофӣ. Бухоро, асри 20АДРАСБОФӢ, тарзи истеҳсоли адрас – матои мунаққаши дастибофи тораш абрешиму пудаш аз ресмон. Дар Хуҷанд адрасро «подшоҳӣ» ва адраси сурхро «под­шоҳии сурх» низ меномиданд. Дар гузаштаи начандон дур адрасро аз абрешими нисбатан дурушт мебофтанд, ки нахи он аз 15–20 пилаи даҳбандӣ иборат буд. Ҳар банд 200 нах дошт. Аз ҳар сӯрохи теғи дастгоҳи бофандагӣ чор нахи торро мегузаронданд. Нахи тори беқасаб борик, вале адрас тори ғафс ва пуди борики ресмонӣ дорад. Пуди адрас аз се ресмони борики тори сафед ё ранга иборат буд. Андозаи бари адрасҳо маъмулан се навъ мешавад: одӣ (одмиёна) – 40 см, сербар (олчинбар) – 70 см ва камбар (якбара) – 26 см.

Адрасбофҳо ба ду гурӯҳ ҷудо мешуданд. «Бофанда» устое буд, ки дар дастгоҳи А. кор мекард ва коргаре, ки ба таркиби ресмонҳо назорат мекард, ӯро «иштибар» меномиданд. Устоҳои дигар нақшҳои адрасро таҳия мекарданд, ки ин амалро абрбандӣ мегуфтанд.

Бофандагон барои рангубори адрас рангҳоро аз рӯян, пӯстлохи анор, испарак ва ғайра тайёр мекарданд. Аз маъданҳо купороси оҳан, шанҷарф, суринҷ, лоҷвард, оксиди мис ва чанде дигар истифода мешуданд.

Адрас дар шаҳру ноҳияҳои гуногун фақат бо нақшунигор фарқ дошт, вале усули бофтани он дар ҳама ҷо яксон сурат мегирифт. Адрасро абрбандӣ карда, аз ду то ҳашт навъи рангҳоро дар нақшу нигор истифода мебурданд. Вобаста ба сабки ороиш ва тобиши рангҳо А.-ро пудавлон, шохсабз, зангор, пудсафед, бунафш, барги карам, хумӣ, нағора, шона, мурғобӣ, галашох ва ғ. меномиданд. Адрасе, ки дар ду тарафаш гул партофта шуда бошад, А.и дурӯя ном дошт.

Адрасро бештар дар дастгоҳҳои махсус ороиш медоданд, ки сифаташ беҳтар ва намудаш ҷилодор мешуд. Аз адрас кӯрпа ва дигар лавозими рӯзгор медӯхтанд.

Ад.: Адрас. // Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ. 1, Д., 1978; Майт­динова Г. М. Традиции художественного ткачества таджиков. // Мероси ниёгон. 1999, № 4; Хакимова Н. Абровые ткани таджиков ХХ столетия (история и технология). // Очерки истории и теории культуры таджикского народа. Д. 2010.

Д. Раҳимов.

ТАОМҲО

Атола

АТОЛА, навъе аз таомҳои тоҷикӣ, ки маъмулан аз ор­ду равғану ...

+ View

Барак

БАРАК, навъе аз хӯроки миллии тоҷикӣ, ки онро тушбера низ мегӯянд. ...

+ View

Бат

БАТ, ҳ а л в о и ш и р, як навъи таоми миллии мардуми Кӯҳистони ...

+ View